ΝΕΥΡΟΨΥΧΟΛΟΓΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

1. Τί είναι η Κλινική Νευροψυχολογία;

Η κλινική Νευροψυχολογία είναι εκείνο το κομμάτι της ψυχολογίας που μελετά την επίπτωση διαφόρων παθήσεων στην νοητική κατάσταση του ατόμου και γενικότερα στη λειτουργία του εγκεφάλου.

2. Τί είναι ο Κλινικός Νευροψυχολόγος;

Ο κλινικός νευροψυχολόγος έχει εξειδικευθεί στη μεθοδολογία της εκτίμησης των νοητικών λειτουργιών ενός ατόμου (πχ του δείκτη νοημοσύνης, των δεξιοτήτων της μνήμης, προσοχής, κρίσης, αντίληψης του χώρου, της γλώσσας κλπ). Έτσι μπορεί να πραγματοποιήσει μία λεπτομερής αξιολόγηση των ικανοτήτων και των νοητικών ελλειμμάτων που μπορεί να επιφέρει μια πάθηση (πχ νόσος Alzheimer, έλλειψη βιταμίνης Β12, νόσος του Parkinson κλπ) παρέχοντας απαραίτητες πληροφορίες σε σχέση με τη διάγνωση και τη βαρύτητα μιας πάθησης όπως και σε σχέση με τη ικανότητα του ατόμου να λειτουργήσει ανεξάρτητο στην καθημερινότητά του.

3. Γιατί ο γιατρός μου συνέστησε μία Νευροψυχολογική Εξέταση;

Η νευροψυχολογική εξέταση συστήνεται από το θεράποντα γιατρό όταν υπάρχουν συμπτώματα, παράπονα, ανησυχίες αναφορικά με τις νοητικές λειτουργίες ενός ατόμου. Αυτό μπορεί να σηματοδοτείται από αλλαγές στην ικανότητα προσοχής και συγκέντρωσης, μνήμης και μάθησης, αντίληψης, λόγου, συλλογισμού, οργάνωσης και εκτέλεσης πράξεων ή προσωπικότητας. Οι αλλαγές αυτές μπορεί να είναι αποτέλεσμα μιας σειράς γενικών ιατρικών (πχ φάρμακα), νευρολογικών (αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια, νόσος Alzheimer, κατά πλάκα σκλήρυνση, επιληψία κλπ), ψυχολογικών (κατάθλιψη), ή γενετικών αιτιών (νόσος του Huntington). Στην καθημερινότητα ενός ατόμου οι αλλαγές αυτές μεταφράζονται ως αδυναμία εκτέλεσης απλών πράξεων (οικιακές εργασίες, λήψη φαρμακευτικής αγωγής) ή/ και πιο σύνθετων (διαχείριση χρημάτων, οδήγηση αυτοκινήτου). Η παραγγελία μίας νευροψυχολογικής αξιολόγησης από το θεράποντα γιατρό έχει πολλαπλά οφέλη, καθώς τα δεδομένα της νευροψυχολογικής εξέτασης:

  1. Συμπληρώνουν ή/και επιβεβαιώνουν μία διάγνωση
  2. Εντοπίζουν αντικειμενικά και αξιόπιστα τις εγκεφαλικές βλάβες και την έκτασή τους, όταν οι απεικονιστικές τεχνικές (αξονική, μαγνητική εγκεφάλου) και οι εργαστηριακές αναλύσεις αποδειχθούν ελάχιστα διαφωτιστικές, π.χ. κατά τα πρώτα στάδια της άνοιας τύπου Alzheimer’s και ανοιών άλλου τύπου, κατά την ύπαρξη μίας τοξικής εγκεφαλοπάθειας και μιας ήπιας κρανιοεγκεφαλικής κάκωσης.
  3. Βοηθούν στη διάκριση ανάμεσα σε διάφορες νευρολογικές διαταραχές
  4. Δίνουν χρήσιμες πληροφορίες για τη νοητική και συναισθηματική κατάσταση των ατόμων
  5. Δίνουν χρήσιμες πληροφορίες για τη θεραπευτική αντιμετώπιση και πορεία των ατόμων
  6. Απαντούν στα ερωτήματα που προκύπτουν αναφορικά με σημαντικά ζητήματα της καθημερινής δραστηριότητας: την ικανότητα επιστροφής στη δουλειά, συνέχισης σπουδών, διαχείρισης χρημάτων, εκτέλεσης οικιακών εργασιών, φροντίδας παιδιών, λήψης φαρμακευτικής αγωγής, οδήγησης αυτοκινήτου, αυτόνομης διαβίωσης και αυτοεξυπηρέτησης, γενικότερα.

4. Τί πρέπει να περιμένω πριν από μία Νευροψυχολογική Εξέταση;

Μία νευροψυχολογική εξέταση περιλαμβάνει συνήθως μία συνέντευξη και την εξέταση. Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο νευροψυχολόγος κάνει ερωτήσεις τις οποίες θεωρεί σημαντικές και τις λαμβάνει υπόψη του κατά τη τελική του έκθεση. Οι ερωτήσεις αφορούν συνήθως τα συμπτώματά, το ιατρικό ιστορικό, τη φαρμακευτική αγωγή, την καθημερινή δραστηριότητα και τη διάθεσή των εξεταζόμενων. Η εξέταση περιλαμβάνει τη συμμετοχή σε γραπτές δοκιμασίες (tests με χαρτί και μολύβι) και την προφορική απάντηση σε ερωτήσεις. Ο χρόνος που απαιτείται για μία νευροψυχολογική εξέταση εξαρτάται συνήθως από το ζήτημα που αξιολογείται. Ορισμένες δοκιμασίες φαίνονται πολύ εύκολες, ενώ άλλες πιο δύσκολες. Το πιο σημαντικό από όλα είναι η προσπάθεια για την καλύτερη επίδοση. Απαραίτητα είναι τα γυαλιά οράσεως ή το βοήθημα ακοής, αν αντιμετωπίζει ο εξεταζόμενος προβλήματα όρασης ή ακοής. Είναι καλό όσοι προσέρχονται για την εξέταση να είναι ξεκούραστοι και χαλαροί. Το πιθανότερο είναι ότι θα βρούν πολύ ενδιαφέρουσα την εξέταση, ενώ η λεπτομερής πληροφόρηση που θα συγκεντρωθεί από αυτήν θα συνεισφέρει στο να τούς παρασχεθεί η μέγιστη δυνατή φροντίδα.

5. Τί είναι οι Νευροψυχολογικές Δοκιμασίες;

Κατά τη διάρκεια μιας νευροψυχολογικής εξέτασης καλείστε να απαντήσετε σε μια σειρά δοκιμασιών (tests). Οι δοκιμασίες αυτές δεν είναι όπως αυτές που πραγματοποιούνται στο σχολείο. Δεν υπάρχει επιτυχία ή αποτυχία. Οι νευροψυχολογικές δοκιμασίες εξετάζουν την ικανότητα του εγκεφάλου να φέρει σε πέρας μία λειτουργία , όπως είναι ο λόγος, η μνήμη, η μάθηση, η αντίληψη, η προσοχή, ο οπτικοκινητικός συντονισμός. Ορισμένες δοκιμασίες χρονομετρούνται, ενώ άλλες όχι. Σε ορισμένες δοκιμασίες μπορεί να ζητηθεί στα άτομα να σκεφτούν με έναν τρόπο που δεν το συνηθίζουν, ενώ άλλες φορές μπορεί να ζητηθεί να κάνουν πράγματα που είχαν πολύ καιρό να κάνουν. Διαφορετικές δοκιμασίες μετρούν διαφορετικές λειτουργίες. Κάποια λειτουργία είναι δυνατό να συνδέεται με ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου περισσότερο από άλλες. Αν η συνολική επίδοση ενός εξεταζόμενου είναι καλή, αλλά δυσκολεύεται να φέρει σε πέρας ορισμένες δοκιμασίες, οι οποίες μετρούν την ίδια λειτουργία, ο νευροψυχολόγος είναι δυνατό να γνωρίζει ποια περιοχή του εγκεφάλου δε λειτουργεί σωστά. Αυτή η περιοχή μπορεί να είναι, για παράδειγμα, η εστία επιληπτικών κρίσεων.

6. Τί αξιολογείται κατά τη διάρκεια μιας Νευροψυχολογικής Εξέτασης;

Μία τυπική νευροψυχολογική εξέταση περιλαμβάνει τη διερεύνηση των ακόλουθων νοητικών τομέων:

  • Γενική Νοημοσύνη
  • Προσοχή & Συγκέντρωση
  • Ταχύτητα επεξεργασίας πληροφοριών & Ψυχοκινητική ταχύτητα
  • Μνήμη & Μάθηση
  • Γλώσσα (έκφραση, κατανόηση)
  • Οπτικο-χωρικές λειτουργίες
  • Κινητικές δεξιότητες
  • Ανώτερες νοητικές λειτουργίες-επιτελικές λειτουργίες
  • Διάθεση & Προσωπικότητα

Ορισμένες λειτουργίες μπορεί να διερευνηθούν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια από άλλες, ανάλογα με τις ανάγκες των ατόμων και το ερώτημα του παραπέμποντος ιατρού.

7. Τι θα μού πουν τα αποτελέσματα μιας Νευροψυχολογικής Εξέτασης;

Όταν η εξέτασή ολοκληρωθεί, ο νευροψυχολόγος θα αξιολογήσει τα αποτελέσματα. Οι επιδόσεις στις διάφορες δοκιμασίες θα συγκριθούν με εκείνες ατόμων της ίδιας ηλικίας και της ίδιας εκπαίδευσης. Αν είχε πραγματοποιηθεί στο παρελθόν μία παρόμοια εξέταση ο νευροψυχολόγος θα συγκρίνει τις δύο επιδόσεις μεταξύ τους. Στη συνέχεια ο νευροψυχολόγος θα συγγράψει μία αναφορά, η οποία θα περιλαμβάνει τις ανάλογες συστάσεις.
Ειδικότερα, τα αποτελέσματα μίας νευροψυχολογικής αξιολόγησης χρησιμοποιούνται για να βοηθήσουν με διάφορους τρόπους:

  • Η νευροψυχολογική εξέταση ανιχνεύει αδυναμίες σε συγκεκριμένους τομείς. Είναι πολύ ευαίσθητη σε ήπια προβλήματα μνήμης και αντίληψης τα οποία πολύ συχνά περνούν απαρατήρητα. Όταν τα προβλήματα είναι ήπιας μορφής η νευροψυχολογική εξέταση ίσως να είναι ο μόνος τρόπος ανίχνευσής τους. Για παράδειγμα, η νευροψυχολογική εξέταση, μπορεί να καθορίσει αν οι αλλαγές που παρατηρούνται στην ικανότητα μνήμης οφείλονται στο φυσιολογικό γήρας ή εάν αντανακλούν μία νευρολογική διαταραχή, π.χ. άνοια. Η νευροψυχολογική εξέταση, επίσης, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αναγνώριση προβλημάτων που αφορούν στη γενική ιατρική κατάσταση, η οποία είναι δυνατό να διαταράξει τη μνημονική και αντιληπτική ικανότητα, όπως είναι ο σακχαρώδης διαβήτης, οι μεταβολικές διαταραχές, οι μολυσματικές παθήσεις, η εξάρτηση από το αλκοόλ.
  • Η νευροψυχολογική εξέταση χρησιμοποιείται για να διακρίνει ανάμεσα στις διάφορες παθήσεις (Παράρτημα, Παράδειγμα 1). Η συνεισφορά της εξέτασης σε αυτό το σημείο κρίνεται σημαντική καθώς η κατάλληλη θεραπευτική αντιμετώπιση καθορίζεται από τη σωστή διάγνωση. Διαφορετικές παθήσεις οδηγούν σε διαφορετικά αποτελέσματα εκ μέρους της νευροψυχολογικής αξιολόγησης. Ως εκ τούτου, τα αποτελέσματα είναι χρήσιμα στο να καθοριστούν ποιες περιοχές του εγκεφάλου μπορεί να εμπλέκονται και ποια διαταραχή είναι σε εξέλιξη. Για παράδειγμα, η νευροψυχολογική εξέταση μπορεί να διακρίνει ανάμεσα στην άνοια τύπου Alzheimer’s, ένα εγκεφαλικό επεισόδιο και την κατάθλιψη. Ο γιατρός θα χρησιμοποιήσει τις πληροφορίες από τη νευροψυχολογική εξέταση μαζί με άλλες, όπως είναι οι απεικονιστικές εξετάσεις (αξονική τομογραφία εγκεφάλου, μαγνητική τομογραφία εγκεφάλου), οι εξετάσεις αίματος, ώστε να καταλήξει, με τη μέγιστη δυνατή πληροφόρηση, στην ακριβή διάγνωση.
  • Τα αποτελέσματα της νευροψυχολογικής εξέτασης μπορεί να χρησιμοποιηθούν, ώστε να σχεδιαστεί η θεραπεία βάσει των δυνατοτήτων των ατόμων. Με απλά λόγια τα αποτελέσματα βοηθούν να αναγνωριστεί το πρόβλημα και τα μέσα που θα χρησιμοποιηθούν. Για παράδειγμα, τα αποτελέσματα μπορεί να βοηθήσουν στο σχεδιασμό και στον έλεγχο της αποτελεσματικότητας της αποκατάστασης ή στον έλεγχο της επανόρθωσης έπειτα από ένα εγκεφαλικό επεισόδιο, μία κρανιοεγκεφαλική κάκωση (Παράρτημα, Παράδειγμα 4) και άλλες ιατρικές καταστάσεις (Παράρτημα, Παράδειγμα 3).
  • Η νευροψυχολογική εξέταση προσφέρει χρήσιμες πληροφορίες αναφορικά με τη λειτουργικότητα των ατόμων. Για παράδειγμα, τη δυνατότητα αυτονομης διαβίωσης, την ικανότητα να διαχείρισης χρημάτων, την ικανότητα οδήγησης, την ετοιμότητά επιστροφής στη δουλειά ή στις σπουδές. Τα αποτελέσματα της νευροψυχολογικής εξέτασης θα βοηθήσουν το θεράποντα γιατρό να καταλάβει τα προβλήματα που μπορεί να αντιμετωπίζει ένας ασθενής στην καθημερινότητά του, καθώς και να βρεί κατάλληλους τρόπους θεραπευτικής αντιμετώπισης.
  • Ορισμένες φορές η νευροψυχολογική εξέταση χρησιμοποιείται για τη δημιουργία μίας βάσης (baseline) της νοητικής κατάστασης ή για να εξακριβωθούν οι δεξιότητες ενός ατόμου πριν προκύψει κάποιο πρόβλημα, για παράδειγμα έπειτα από μία διάσειση. Με αυτόν τον τρόπο οι αλλαγές που είναι δυνατόν να σημειωθούν αργότερα θα μετρηθούν με μεγαλύτερη αντικειμενικότητα.

8. Τι είναι η Νευροψυχολογική Αναφορά;

Μία γραπτή έκθεση της νευροψυχολογικής αξιολόγησης αποστέλλεται στο θεράποντα γιατρό ή άλλο ειδικό, στην οποία καταγράφεται η διαδικασία της εξέτασης, τα ευρήματα που αφορούν στο ερώτημα της παραπομπής του ασθενή και οι συστάσεις του νευροψυχολόγου. Στον πίνακα 1 παρουσιάζονται τα αποτελέσματα των βαθμολογιών ενός ατόμου αναφορικά με την επίδοσή του σε επιλεγμένες δοκιμασίες που μετρούν την ικανότητα προσοχής και ταχύτητας επεξεργασίας πληροφοριών.

table1

Πίνακας 1. Οι βαθμολογίες του ατόμου (μπλε στήλες), καθώς επίσης και οι βαθμολογίες της ομάδας ελέγχου (κίτρινη γραμμή) εκφράζονται σε z-scores. Το παρόν παράδειγμα αποτελεί χαρακτηριστικό έκπτωσης της ικανότητας προσοχής και ταχύτητας επεξεργασίας πληροφοριών ενός ατόμου.

Σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται η Νευροψυχολογική Εξέταση;

Άνοια τύπου Alzheimer’s, Μετωποκροταφική άνοια, Άνοια Lewy Body, Αγγειακή άνοια και ήπια νοητική έκπτωση (Δ/Δ ανάμεσα στο φυσιολογικό γήρας, την ήπια νοητική έκπτωση, την κατάθλιψη και τους διάφορους τύπους άνοιας).

  • Επιληψία
  • Νόσος Πάρκινσον (μετεγχειρητικός νοητικός έλεγχος και Δ/Δ ανάμεσα στη νόσο Πάρκινσον και σε διαφορετικά σύνδρομα που φέρουν παρκινσονικά συμπτώματα).
  • Αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια και άλλες νευροαγγειακές διαταραχές
  • Κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις (ΚΕΚ) και εγκεφαλική διάσειση
  • Εγκεφαλικοί όγκοι και άλλες νεοπλασματικές παθήσεις, οι οποίες επηρεάζουν το κεντρικό νευρικό σύστημα
  • Σκλήρυνση κατά πλάκα
  • Φλοιοβασική εκφύλιση
  • Νόσος Creutzfeldt-Jacob
  • Διαταραχές ύπνου (αποφρακτική άπνοια, διαταραχή της συμπεριφοράς στο στάδιο REM του ύπνου)
  • Σύνδρομο οξείας αναπνευστικής ανεπάρκειας, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια και αποφρακτική υπνική άπνοια
  • Χρόνια νεφρική ανεπάρκεια
  • Ηπατική εγκεφαλοπάθεια
  • Πλάγια μυατροφική σκλήρυνση
  • Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος
  • Καρδιακές διαταραχές
  • Υπέρταση
  • Σακχαρώδης διαβήτης
  • Ημικρανία
  • Τοξικά και λοιμώδη νοσήματα
  • Μεταβολικές και ενδοκρινικές διαταραχές
  • Σχιζοφρένεια, κατάθλιψη, άγχος και άλλες ψυχιατρικές διαταραχές
  • Αναπτυξιακές διαταραχές
  • Μαθησιακές δυσκολίες

ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΜΕ ΑΝΟΙΑ

ΕΝΗΛΙΚΕΣ ΜΕ ΕΠΙΛΗΨΙΑ

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΝΗΜΗΣ

ΩΡΑΡΙΟ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ

ΔΕΥΤΕΡΑ           16:00 - 22:00

ΤΡΙΤΗ                ΚΛΕΙΣΤΑ

ΤΕΤΑΡΤΗ           16:00 - 22:00

ΠΕΜΠΤΗ           16:00 - 22:00

ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ     ΚΛΕΙΣΤΑ

NEWSLETTER

Κάντε εγγραφή στο Newsletter μας, για να ενημερώνεστε για τα τελευταία μας νέα, άρθρα και δημοσιεύσεις.

ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ

  Λαμψάκου 5. 2ος όροφος
    Αθήνα, 115 28

  Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.

  695 78 39 769

  215 53 03 427